Bel fıtığı nedir?
Omurlar arasındaki diskler, omurgaya gelen yükü dağıtan yastıklardır. Diskin dış katmanı zayıfladığında içindeki yumuşak kısım dışarı taşabilir ve bacağa giden sinir köklerine bası yapabilir. Ağrı bele sınırlı kalabildiği gibi kalçaya ve bacağa da yayılabilir; buna siyatik ağrısı denir.
MR'da görülen fıtığın büyüklüğü ile şikâyetlerin şiddeti her zaman örtüşmez. Bu yüzden tedavi kararı yalnızca görüntüye değil, muayene bulgularıyla birlikte yapılan değerlendirmeye dayanır.
Belirtiler
- Belden kalçaya ve bacağa yayılan ağrı
- Bacakta ya da ayakta uyuşma, karıncalanma
- Öksürme, hapşırma ya da uzun süre oturmayla artan ağrı
- Ayakta veya bacakta güç kaybı hissi
- Yürüme mesafesinde kısalma
Muayenede neye bakılır?
- Ayrıntılı nörolojik muayene: refleks, his ve kas gücü
- Sinir kökü gerginlik testleri
- Gerekirse MR ile değerlendirme
- Sinir hasarından şüphelenilirse EMG
Tedavi seçenekleri
- İlaç tedavisi ve günlük hareketlerin ağrıya göre düzenlenmesi
- Omurga stabilizasyon ve germe egzersizleri
- Fizik tedavi uygulamaları
- Uygun hastada görüntüleme rehberliğinde sinir blokajı
- Kas kaynaklı ağrı eşlik ediyorsa kuru iğne tedavisi
Her hastaya bu seçeneklerin hepsi uygulanmaz. Hangisinin uygun olduğuna muayene ve görüntüleme bulgularına göre hekim karar verir; sonuçlar kişiden kişiye değişebilir. Tüm tedavi yöntemleri
Ne zaman beklemeden başvurmalı?
- İdrar ya da dışkı kontrolünde bozulma
- Kasık ve genital bölgede uyuşma
- Bacakta hızla artan güç kaybı
- Ateş ya da açıklanamayan kilo kaybıyla birlikte bel ağrısı
Bu durumlarda randevu beklemeden en yakın acil servise başvurun.
Sık sorulan sorular
Bel fıtığı kendiliğinden geçer mi?
Taşan disk dokusunun zamanla küçülebildiği bilinir ve birçok hastada şikâyetler haftalar ya da aylar içinde azalır. Bu süreçte ağrıyı kontrol altına almak ve hareketi korumak önemlidir; seyir muayeneyle izlenir.
Bel fıtığında ameliyat ne zaman gerekir?
İdrar ya da dışkı kontrolünde bozulma, bacakta ilerleyen güç kaybı ya da uygun tedaviye rağmen geçmeyen şiddetli ağrı varsa cerrahi değerlendirme gerekir. Bu durumda beyin ve sinir cerrahisine yönlendirme yapılır.
Egzersize ne zaman başlanmalı?
Ağrının yoğun olduğu ilk dönemde hareketler ağrıya göre ayarlanır. Ağrı yatıştıkça hekimin önerdiği egzersizlere kademeli olarak başlanır; ağrıyı belirgin artıran hareketlerden kaçınılır.